Ħarabank

Lanqas jitwemmnu l-affarijiet li jidhru fuq it-televixin nazzjonali. Il-bassezzi li waqa’ fihom, permezz ta’ programmi bħal Xarabank, ifakkruk biss f’meta l-istess stazzjon kien qam filgħodu kmieni jdoqq “Run, Rabbit, Run” biex izik lil Fenech Adami li kien għadu kif tilef elezzjoni ġenerali b’maġġoranza ta’ 51% tal-voti. Dakinhar ħafna nies qarrsu wiċċhom għall-”bad taste” fix-xandiriet; illum, anki jekk mhux l-istess livell ta’ bassezzi, għandna sitwazzjoni fejn l-aktar programm redikolu li jxandar it-TVM huwa l-aktar programm segwit. U dan, naħseb jien, jikxef sintomi strambi fil-poplu li daħal fl-Ewropa li għadu mhux ċert jappartjenix għaliha.

Live minn Ħal Qormi u Ħelsinki

Mela kien hemm kantanta minn Ħal Qormi li marret tkanta Ħelsinki. Kellha kanzunetta li ħafna qalu li kienet sabiħa, oħrajn qalu li kienet hekk u hekk u xi wħud qalu li kienet kerha. Issa din il-kantanta ħadmet ħafna biex il-pajjiż li rrappreżentat (il-pajjiż li investa fiha eluf ta’ liri biex tkun tista’ tmur tkanta Ħelsinki) jgħaddi mis-semi-finali, imma din il-missjoni falliet. Naħseb li din hi xiħaġa minn ewl id-dinja: jekk qiegħed tikkompeti tista’ tirbaħ, tista’ titlef. Kollox sew, kien hemm ħafna li ħassewhom iddiżappuntati għax ippretendew (bħalma jagħmlu kull santissma sena) li l-kanzunetta Maltija (kantata bl-Ingliż) kellha mhux biss tgħaddi għall-finali, imma kellha tirbaħ l-istess finali wkoll. Kollox sew, hija xiħaġa naturali li jekk ikollok fiduċja fik innifsek, li jekk tgħożż daqstant il-kultura ta’ pajjiżek, li jekk tħobb daqstant lil pajjiżek, tħossok iddiżappuntat. Imma dak li deher fuq il-programm Xarabank l-għada ta’ din it-telfa, kien taħlita ta’ isteriżmu patetiku ma’ dak grottesk li fakkar li xi wħud li l-parrokkjaliżmu għadu verita’ sagrosanta f’Malta. Sa s-Sindku ta’ Ħal Qormi mar iċapċap mat-temp tal-banda ddoqq id-diska t-telliefa. Is-Sindku! U m’għandniex xi ngħidu kien hemm ukoll il-kandidati prospettivi: anzi, kienu fuq quddiem nett.

Xi ntqal, x’ma ntqalx

Intqal li kien hemm blockvote mill-pajjiżi “tal-lvant”, għax dawn pajjiżi ġirien. Sirt naf li s-Slovenja u t-Turkija huma ġirien. Ara r-Repubblika Ċeka, miskina, dik m’għandhiex ġirien u għax m’għandhiex ġirien il-kanzunetta tagħha ma għaddietx għall-finali lanqas.

Ma ntqalx, pereżempju, li jeżisti fenomenu soċjali li jiddetta l-prossimita’ kulturali. Li pajjiż “tal-lvant” se jħossu aktar kulturalment viċin ta’ pajjiż ieħor “tal-lvant”, u li l-idjoma mużikali ta’ pajjiż “tal-lvant” se tinftiehem u tiġi apprezzata minn pajjiż ieħor “tal-lvant” aktar minn idjoma “oħra”. Il-kanzunetta Maltija, forsi, kienet tieħu ħafna aktar voti kieku ċ-Ċina kienet qiegħda tikkompeti. Min jaf?

Intqal li “dawn ma jniżżluniex lilna l-Maltin.” Jekk “dawn” huma l-istess Ewropej “tal-Lvant”, allura forsi jkun xokk akbar jekk wieħed jikkonsidra li ħafna minn dawn l-Ewropej “tal-Lvant” mhux żgur jafu fejn tiġi Malta, aħseb u ara kemm “ma jniżżluniex”. Bħas-soltu, il-messaġġ ewlieni li ħareġ f’Xarabank – il-programm li suppost jeduka lill-poplu b’mod demokratiku, kien li Malta hija ċ-ċentru ta’ l-Ewropa u allura hemm min jgħir għalina.

Il-blockvote. Ejja nassumu li verament kien hemm blockvote… biex għandna nitkażaw, meta l-votazzjonijiet kollha fil-festivals tal-kanzunetta Maltija għall-Ewropa kienu blockvote tant ovvju? Jew issa s-sistema tal-votazzjoni – issa – m’għadhiex tajba?

Intqal ukoll li Malta – MALTA – qamet maħsuda l-għada tas-semifinali. Dan id-diskors ukoll idejjaq lil xi nies: lili pereżempju. Jien ma qomtx maħsud u safejn naf jien, fortunatament jew le, nagħmel parti minn din Malta. L-użu ikrah ta’ dan il-kollettiv mhux biss jurta lil dak li jkun, imma huwa inġust u żbaljat. “Ħafna Maltin” jew “Il-Maġġoranza tal-Maltin qamu maħsuda l-għada tas-semifinali” kien ikun titlu ferm aktar veru.

Intqal li l-performance Maltija kienet impekkabbli. Veru? Jien miniex ta’ l-istess opinjoni. Kien hemm żeffien idur qisu ċippitatu jxejjer velu abjad; vjolinist jagħmel l-istess mingħajr m’hu ċert minn dak li qed jagħmel u għala qiegħed jagħmlu; is-soltu klixe’ bl-użu ta’ l-imriewaħ … x’konna qegħdin nagħmlu jew nippruvaw nagħmlu fuq il-palk? Jista’ xiħadd jgħidli liema performer professjonali jibdel l-idea ta’ xi rtokk għandu jagħmel ma’ wiċċu siegħa qabel joħroġ fuq il-palk? Imbagħad il-kantanta … jien jidhirli li lanqas l-interpretazzjoni ma kienet eċċellenti; pereżempju n-noti akuti ma kellhomx l-istess saħħa tal-verżjoni rrikordjata.

Imma fuq Xarabank ħadd ma qalu dan id-diskors. Ma tarax! Mela Xarbank se jagħmel xiħaġa simili? Minflok, Xarabank beda jħeġġeġ lin-nies biex il-Ħadd fis-siegħa neqsin kwart kulħadd jitla’ bi ħġaru lejn l-airport biex … biex xiex? Nilqgħu fostna trupp li lanqas għadda għall-finali. Imma minħabba li aħna konvinti li hemm blockvote kontrina, li hemm dawk il-misħutin “tal-Lvant” li ma jniżżluniex, minħabba li Alla seħitna għax ma taniex ġirien, aħna kellna ngħaddu u m’għaddejniex għax tajbin wisq għall-bqija.

Id-diżappunt
Id-diżappunt tiegħi huwa li l-pajjiż reġa’ nefaq eluf kbar ta’ liri biex intellgħu trupp għal festival li sar id-daħqa ta’ kulħadd – minbarra ta’ dawk li filwaqt li jgħidu li ma jeħduhx bis-serjeta’ issibhom hemm bl-id tag daqs dinja fuq sidirhom. Id-diżappunt tiegħi hu li għadna nemmnu li din hija xi okkażjoni importanti fejn il-pajjiż jieħu exposure madornali u li grazzi għal dan kollu r-rati tat-turiżmu se jisparaw is-sajf li ġej. Id-diżappunt tiegħi hu li programm bħal Xarabank, jekk ma jagħmel xejn tajjeb, jirnexxilu joħroġ fil-beraħ is-sindromi l-aktar patetiċi ta’ “Malta li qamet maħsuda l-għada tas-semi finali” u allura jfakkarni f’dawk l-affarijiet li nagħmel minn kollox biex ninsa. Id-diżappunt tiegħi hu li għadna nemmnu li aħna l-magħżulin u li l-metafora ta’ l-Ewropa ta’ Kajin mhijiex midfuna għal kollox.

Id-diżappunt tiegħi hu li l-grupp Teapacks mhux se jirbaħ il-Eurovision.